Γ ΤΑΞΗ/ ΕΥΘΥΣ Κ' ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ppt

Ερωτηματικές-προτάσεις-Ευθύς-και-πλάγιος-λόγος ppt

ΓΛΩΣΣΑ Γ' ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Ευθύς-πλάγιος λόγος

Ενότητα 3

Ευθύς-πλάγιος λόγος

Στο παρακάτω χωρίο του κειμένου ο συγγραφέας επιλέγει να χρησιμοποιήσει ως αφηγηματικό τρόπο τον διάλογο ανάμεσα στους δύο κεντρικούς ήρωες. Χρησιμοποιώντας τα στοιχεία του συγκεκριμένου τμήματος μετατρέψτε το διαλογικό μέρος σε συνεχή αφηγηματικό λόγο.

− Δασκάλισσά μου, εμείς οι χωριανοί τα λέμε ίσια τα πράματα. Θα σας έλεγα και μια άλλη αλήθεια, α δε φοβούμουν πως ίσως το πάρετε άσκημα.

− Σαν τι αλήθεια; του κάνει η Αγγέλικα, και πάει ένα βήμα κοντύτερά του.

− Πως είναι μια ψυχή στο χωριό που πάει να τρελαθεί με τα σάς.

− Καλέ τι μου λες! Και ποια να είναι, να σε χαρώ, αυτή η ψυχή; πες μου το τώρα που δε μας ακού και κανένας.

− Κι α θυμώσετε;

− Σου το τάζω πως δε θυμώνω, όποιος κι αν είναι. Γιατί να θυμώσω;

− Καλά, να σας το πω το λοιπόν. Είναι ένας, που δεν είναι γέρος, δεν είναι και φτωχός. Δεν ξέρει πολλά γράμματα, είδε όμως στον καιρό του λιγάκι κόσμο. Έξω την έμαθε την τέχνη του. Είναι λοιπόν και τεχνίτης. Δεν ξέρει να λέει τον πόνο του σα βιβλίο, ξέρει όμως να τον τραγουδάει σαν το πουλί μες στα δάση. Δεν ξέρει να χαιρετάει φράγκικα, μα ξέρει ν' αγαπά και να χαδεύει ρωμαίικα.

− Και τ’ όνομά του; ρωτάει η Αγγέλικα χτυπώντας το ποδαράκι της.

− Δεν μπορώ να το πω τ’ όνομά του δεν αποκοτώ. Και σταμάτησε ο Μυζήθρας.

− Να είναι έτσι αψηλός, νόστιμος, παλικαράς, γλυκομίλητος; ρωτάει πάλι η Αγγέλικα γελώντας.

− Δεν μπορώ, δεν μπορώ να σας πω. Πάει να σβήσει ο νους μου σαν αυτό το λυχνάρι. Και βάζει το λυχνάρι σ' ένα θρανί, και κοιτάζει χάμω συλλογισμένος. 

Γ' ΤΑΞΗ/ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΠΛΑΓΙΟ ΛΟΓΟ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3

ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ

Να μετατρέψετε τον παρακάτω διάλογο σε πλάγιο λόγο:

Διάλογος μεταξύ φίλων

-Γεια σου Γιώργο!

-Γεια σου Νίκο τι κάνεις;

-Δεν είμαι καλά. Έχω προβλήματα με τη δουλειά μου.

-Τι έγινε;

-Δε θέλω να τα πούμε από το τηλέφωνο. Μπορείς να βρεθούμε αυτή την εβδομάδα;

-Έχω κάποιες δουλειές… Πες μου ποια μέρα θέλεις;

-Τη Δευτέρα το πρωί είναι καλά; Το απόγευμα δε μπορώ.

-Τη Δευτέρα το πρωί πρέπει να πάω στο ταχυδρομείο. Δε ξέρω τι ώρα θα τελειώσω.

-Μμμμ… Την Τρίτη δε γίνεται γιατί έχω δουλειά το απόγευμα στην αγορά. Θα πάω στα μαγαζιά.. Την Τετάρτη;

-Άσε φίλε η Τετάρτη είναι γεμάτη από το πρωί μέχρι το βράδυ. Το πρωί θα πάω στο μεσίτη γιατί ψάχνω για σπίτι, και το απόγευμα θα πάω στο γήπεδο. Την Πέμπτη όμως μπορώ.

-Πέμπτη και Παρασκευή δε μπορώ εγώ γιατί θα πάω να γράψω τα παιδιά στο σχολείο και το ωδείο.

-Αχ την Παρασκευή το απόγευμα θα είμαι κοντά στο ωδείο. Θέλεις να βρεθούμε μετά;

-Ναι φυσικά.

-Πολύ ωραία. Ας βρεθούμε την Παρασκευή.

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ/ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΥ

Η ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΗΜΑ/ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

1. Η Ρήνη και η σιόρα Επιστήμη φτιάχνουν καλάθια στο σπίτι.

Στο Β΄κεφάλαιο του βιβλίου να βρείτε το απόσπασμα «Η κυρά Επιστήμη επήγαινε κάθε αυγή στο εργοστάσιο να ράψει σφυρίδες, και κάθε βράδι εξαναρχότουν στο σπίτι, φέρνοντας μερικά κολώβια βούρλα για να τα πλέκει η θυγατέρα της». Να γράψετε ένα διάλογο ανάμεσα στην κυρά Επιστήμη και την κόρη της τη Ρήνη την ώρα που βρίσκονται στο σπίτι και φτιάχνουν καλάθια με τα δεμάτια από τα βούρλα που έφερνε η Επιστήμη.  Σκεφτείτε τι θα μπορούσαν να συζητάνε η μάνα με την κόρη δουλεύοντας μόνες στο σπίτι.

2. Αλλάζω τους χαρακτήρες του έργου και αφηγούμαι την εξέλιξη της ιστορίας τους.

Πώς θα εξελισσόταν η ιστορία να η σιόρα Επιστήμη, ο Τρίνκουλος, η Ρήνη και ο Αντρέας ήταν διαφορετικοί χαρακτήρες και επομένως είχαν διαφορετικές αντιδράσεις και συμπεριφορά;  Η άσκηση να γίνει σε ομάδα τεσσάρων παιδιών.  Να αλλάξετε ένα χαρακτήρα ο καθένας και να φτιάξετε τέσσερα διαφορετικά σενάρια.

3. Μεταφέρω τη δράση στη σύγχρονη εποχή. Δεν αλλάζω τους χαρακτήρες.

Πώς θα ήταν οι συνθήκες  αν οι ήρωες ειχαν σύγχρονες οικονομικές δραστηριότητες, ζούσαν στο σημερινό Μαντούκι, αλλά ήταν ίδιοι άνθρωποι, είχαν την ίδια νοοτροπία;

4. Η κυρα Επιστήμη δίνει πρόθυμα την προίκα που της ζητάει ο Αντρέας.

Υποθέστε ότι  η κυρά Επιστήμη είχε πάρει διαφορετική απόφαση και είχε δώσει την προίκα που ζητούσε ο Αντρέας. Πώς θα είχε σκεφτεί για να καταλήξει σ’ αυτή την απόφαση; Πώς νομίζετε ότι θα είχε εξελιχτεί η ιστορία, αν είχε συμβεί αυτό; Η συνέχεια που θα δώσετε θα πρέπει να αφορά και τα τρία πρόσωπα της ιστορίας, την Επιστήμη, τον Αντρέα και τη Ρήνη.

6. Αφηγούμαι την ιστορία από την πλευρά της Ρήνης.

Η Ρήνη στην αφήγησή της κάνει έναν απολογισμό εκ των υστέρων και κρίνει τις αποφάσεις όλων και το πώς επηρέασαν τη ζωή της.

7. Αφηγούμαι την ιστορία από την πλευρά του Θανάση του Τρίνκουλου.

Ο Θανάσης ο Τρίνκουλος στην αφήγησή του κάνει έναν απολογισμό εκ των υστέρων και σχολιάζει τη δική του στάση και τις αποφάσεις τις Επιστήμης.

8. Μια βραδιά στην ταβέρνα του Τραγούδη στο Μαντούκι.

Προσθέστε λεπτομέρειες στην περιγραφή της ταβέρνας. Προσθέστε πρόσωπα, τραγούδια, παρέες και περιστατικά.

Δ. Σολωμού, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι Παράλληλα κείμενα

Δ. Σολωμού, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι

Παράλληλα κείμενα

Το έργο «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» ποτέ δεν ολοκληρώθηκε και έφτασε σ' εμάς σε χειρόγραφα «αποσπάσματα» συγκροτημένα σε τρία Σχεδιάσματα, που το καθένα τους αντιπροσωπεύει όχι μονάχα διαφορετικό στάδιο επεξεργασίας αλλά και διαφορετική ποιητική αντίληψη.

Ακολουθούν  δύο αποσπάσματα, το πρώτο από το Α΄ και το δεύτερο από το Γ΄ Σχεδίασμα των Ελεύθερων Πολιορκημένων του Δ. Σολωμού. Να τα μελετήσετε και να τα συγκρίνετε με τα αποσπάσματα από το Β΄ Σχεδίασμα του σχολικού βιβλίου.

Η σύγκριση θα αφορά: 1. Το περιεχόμενο (πρόσωπα, φύση) και 2.  τη μορφή (στιχουργική).

ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ Α΄

1

Τότες εταραχτήκανε τα σωθικά μου και έλεγα πως ήρθε ώρα να ξεψυχήσω· κι ευρέθηκα σε σκοτεινό τόπο και βροντερό, που εσκιρτούσε σαν κλωνί στάρι στο μύλο που αλέθει ογλήγορα, ωσάν το χόχλο στο νερό που αναβράζει· ετότες εκατάλαβα πως εκείνο ήτανε το Μεσολόγγι· αλλά δεν έβλεπα μήτε το κάστρο, μήτε το στρατόπεδο, μήτε τη λίμνη, μήτε τη θάλασσα, μήτε τη γη που επάτουνα, μήτε τον ουρανό· εκατασκέπαζε όλα τα πάντα μαυρίλα και πίσσα, γιομάτη λάμψη, βροντή και αστροπελέκι· και ύψωσα τα χέρια μου και τα μάτια μου να κάμω δέηση, και ιδού μες στην καπνίλα μία μεγάλη γυναίκα με φόρεμα μαύρο σαν του λαγού το αίμα, όπου η σπίθα έγγιζε κι εσβενότουνε· και με φωνή που μου εφαίνονταν πως νικάει την ταραχή του πολέμου άρχισε:

«Το χάραμα επήρα

Του Ήλιου το δρόμο,

Κρεμώντας τη λύρα

Τη δίκαιη στον ώμο

Κι απ’ όπου χαράζει

Ως όπου βυθά,

Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι.»

2
Παράμερα στέκει

Ο άντρας και κλαίει·

Αργά το τουφέκι

Σηκώνει και λέει:

«Σε τούτο το χέρι

Τι κάνεις εσύ;

Ο εχθρός μου το ξέρει

Πως μου είσαι βαρύ.»

Της μάνας ω λαύρα!

Τα τέκνα τριγύρου

Φθαρμένα και μαύρα

Σαν ίσκιους ονείρου·

Λαλεί το πουλάκι

Στου πόνου τη γη

Και βρίσκει σπυράκι

Και μάνα φθονεί

ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ Γ΄

Ο Πειρασμός

Έστησ’ ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Απρίλη,

Κι η φύσις ηύρε την καλή και τη γλυκιά της ώρα,

Και μες στη σκιά που φούντωσε και κλει δροσιές και μόσχους

Ανάκουστος κιλαϊδισμός και λιποθυμισμένος.

Νερά καθάρια και γλυκά, νερά χαριτωμένα,

Χύνονται μες στην άβυσσο τη μόσχοβολισμένη,

Και παίρνουνε το μόσχο της, κι αφήνουν τη δροσιά τους,

Κι ούλα στον ήλιο δείχνοντας τα πλούτια της πηγής τους,

Τρέχουν εδώ, τρέχουν εκεί, και κάνουν σαν αηδόνια.

Έξ’ αναβρύζει κι η ζωή σ’ γη, σ’ ουρανό, σε κύμα. 

Αλλά στης λίμνης το νερό, π’ ακίνητο ‘ναι κι άσπρο,

Aκίνητ’ όπου κι αν ιδείς, και κάτασπρ’ ως τον πάτο,

Mε μικρόν ίσκιον άγνωρον έπαιξ’ η πεταλούδα,

Που ‘χ’ ευωδίσει τς ύπνους της μέσα στον άγριο κρίνο.

Αλαφροΐσκιωτε καλέ, για πες απόψε τι ‘δες·    

Νύχτα γιομάτη θαύματα, νύχτα σπαρμένη μάγια!

Χωρίς ποσώς γης, ουρανός και θάλασσα να πνένε,

Ουδ’ όσο κάν’ η μέλισσα κοντά στο λουλουδάκι,

Γύρου σε κάτι ατάραχο π’ ασπρίζει μες στη λίμνη,

Μονάχο ανακατώθηκε το στρογγυλό φεγγάρι,

Κι όμορφη βγαίνει κορασιά² ντυμένη με το φως το

Α' ΓΥΜΝΣΙΟΥ/ΝΕΟΕΛ. ΓΛΩ/ επανάλ. στο αντικείμενο

Α'ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ/ΝΕΟΕΛ. ΓΛΩΣΣΑ/ΕΠΑΝΑΛΛΗΨΗ ΣΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ