ΕΝΟΤΗΤΑ 4 – ασκήσεις
1.Να
κατατάξετε τα παρακάτω παράγωγα ουσιαστικά στην κατηγορία στην οποία ανήκουν
(υποκοριστικά, περιεκτικά, τοπικά):
κυνηγέσιον,
πευκών, σφηκιά, κηπάριον, χαλκεῖον, πυργίσκος, ξιφίδιον, ἀνθών, παρθενών,
καπηλεῖον.
2.
Να συμπληρώσετε τα κενά με τον κατάλληλο τύπο του ουσιαστικού της παρένθεσης:
α. Καθορῶμεν πολλοὺς …………………
(ἄνθρωπος).
β.
Μακάριοι οἱ ………………. (πτωχός) τῷ πνεύματι.
γ.
Ἡμεῖς φυλάττομεν τοὺς ……………..(ὄρκος) τῶν …………………(θεός).
δ. Ὁ Θεὸς αὐξάνει τοὺς ……………..(καρπός)
τῶν …………..(δένδρον).
3.
Να συμπληρωθούν οι τύποι της προσωπικής αντωνυμίας που λείπουν στο κείμενο του
παρακάτω μύθου:
Ἔλεγόν ποτε τὰ πρόβατα τῷ δεσπότῃ :
«………, ὦ δέσποτα, γάλα παρέχομεν ……….(σύ, δοτ.), τυρὸν καὶ ἔρια……….(σύ,
ον.) δὲ οὐδὲν παρέχεις………..(ἡμεῖς, δοτ.)· ὁ δὲ κύων, καίτοι οὐδὲν
παρέχει………(σύ, δοτ.), ἐκ τοῦ σίτου καθ’ ἡμέραν λαμβάνει». Ὁ δὲ κύων
εἶπεν· «Ὦ ἀνόητα πρόβατα, ἡ γλῶσσα……….(ὑμεῖς, γεν.) προτρέχει τῆς
διανοίας· …………(ἐγώ, ον.) εἰμι χρησιμώτερος……… (ὑμεῖς, γεν.)· εἰ
γὰρ………..μὴ ἐφύλαττον………(ὑμεῖς, αιτ.), ἐκινδυνεύετε ἄν πάσχειν κακὰ ὑπὸ
τῶν ἐχθρῶν· ………(ἐγώ, δοτ.) δ’ ἀνάγκη ἐστὶ φυλάττειν καὶ σῴζειν………(
ὑμεῖς, αιτ.) ἐκ τῶν κινδύνων».
4. Να τοποθετήσετε στην κατάλληλη
πτώση τις λέξεις που βρίσκονται στις παρενθέσεις με τη σειρά που δίνονται:
β. Ἐν μὲν τῇ δεξιᾷ χειρὶ φέρει Νίκην ἐξ ἐλέφαντος καὶ ταύτην καὶ χρυσοῦ, ἔχουσαν ἐπὶ τῇ κεφαλῇ…………… (στέφανος,
αιτ. εν.).
γ.
Τῇ δὲ ἀριστερᾷ χειρὶ τοῦ……….ἔνεστι (=
υπάρχει) σκῆπτρον διηνθισμένον (θεός).
δ.
Ὁ ὄρνις (=πουλί) ὁ ἐπὶ τῷ …………
καθήμενός ἐστιν ὁ ἀετὸς (σκῆπτρον).
ε.
Τῷ χρυσῷ……………τοῦ θεοῦ ζῴδιά τε (= και
μικρές εικόνες ζώων) καὶ τῶν ἀνθῶν τὰ …………..εἰσίν ἐμπεποιημένα (=σκαλισμένα)
(ἱμάτιον, κρίνον).
5.
Να τοποθετήσετε στον κατάλληλο τύπο τις λέξεις που είναι σε παρένθεση:
α.
ἐν…..……ψυχῆς (βρασμός, δοτ. εν).
β.
τὰ ἐν…..……..μὴ ἐν….……… (οἶκος δοτ. εν., δῆμος δοτ. εν.).
γ.
σὺν….……… πᾶς καὶ γελᾷ καὶ ὀδύρεται (θεός δοτ. εν.).
δ.
ἐξ……….…κατῆλθε σὺν ….………(οὐρανός γεν. εν., ἄγγελοι δοτ. πληθ.).
ε. ὁ γεωργὸς τὴν…………ἐν…………εὑρίσκει
(ἔλαφος, ἄμπελος δοτ. εν.).
στ. οἱ ἄνθρωποι ἐν…………..τοὺς θεοὺς
θεραπεύουσι (=λατρεύουν)
καὶ ἐν……..…… θύουσιν αὐτοῖς……………(ναοί δοτ., βωμοί δοτ., ζῷα αιτ. πληθ.).
6.
Να βάλετε τα ουσιαστικά στις κατάλληλες πτώσεις:
τῷ
__________ (ὁ υἱός), αἱ __________ (ἡ
ψῆφος), τὸν __________ (ὁ καρπός), τοῖς
__________ (ὁ στρατηγός),
τοῖς
__________ (τὸ μῆλον), τὴν __________ (ἡ κάμηλος), τοὺς __________ (ὁ ἱατρός),
τὰς __________ (ἡ ὁδός),
τοῦ
__________ (ὁ ἥλιος), (ὦ) __________ (ὁ δοῦλος), τῇ __________ (ἡ ὁδός), τῆς
__________ (ἡ ἔλαφος),
τὰ __________ (τὸ δῶρον), τῶν __________ (ὁ ἵππος)
7.
Να γράψετε στην κατάλληλη πτώση τις λέξεις της παρένθεσης:
Πιστεύω τῷ …………………. (ὁ φίλος). Τὸν
πιστὸν …………………. (ὁ φίλος) ἐν τοῖς …………………. (ὁ κίνδυνος) γιγνώσκεις. Τοῖς
…………………. (ὁ λόγος) τῶν φίλων ἀεὶ πιστεύομεν. Οἱ ἄπιστοι …………………. (ὁ φίλος) οὐ
μετέχουσι τοῦ …………………. (ὁ κίνδυνος). Τοὺς ………………….(ὁ τρόπος) τῶν ἀνθρώπων)
γιγνώσκετε. Τῷ …………………. (ὁ θεός) πιστεύουσιν. Ὦ …………………. (ὁ φίλος), ὁ θεὸς τοὺς
ἀγαθοὺς …………………. (ὁ ἄνθρωπος) οὐ λείπει. Πολλοὶ ἄνθρωποι τῷ …………………. (ὁ
πλοῦτος) μᾶλλον ἤ τῷ …………………. (ὁ θεός) πιστεύουσιν.
8.
Συμπληρώστε τις καταλήξεις των ουσιαστικών:
-
Ὁ Κῦρος ἀποπέμπει τοὺς δασμ__ τῷ ἀδελφ__.
-
Ἐνταῦθά εἰσι μεγάλοι κῆπ__ πλήρεις ἀγρίων ζῴ__.
-
Ἡμεῖς τῶν ἄκρων ἐσμὲν φρουρ__ τοῖς τόξ__ καὶ ἀκοντί__.
-
Τὰ δένδρ__ ἄνευ τοῦ ὄμβρ__ καὶ τοῦ ἡλί__ οὐ φέρουσι καρπ__ (αιτ. εν.).
-
Ὁ κυνηγὸς τὴν ἔλαφ__ ἐν τῇ ἀμπέλ__ εὑρίσκει.
-
Οἱ γεωργ__ τοὺς ἀγρ__ θεραπεύουσιν.
-
Ἀλέξανδρος παρὰ τοῦ διδασκάλ__ ἐμάνθανε τοξεύειν.
-
Δόξα τῷ θε__ πάντων ἕνεκεν.
-
Δίδασκε ὦ διδάσκαλ__ τὴν ἀρετήν.
- Ὁ Αἴσωπος τοῖς ζῴ__ φωνὴν ἔδωκε
